🧠 จิตวิทยาการเทรด

ทำไมจิตวิทยาถึงสำคัญ?

หลายคนบอกว่า Trading คือ 80% จิตวิทยา และ 20% เทคนิคคุณอาจวิเคราะห์เก่ง แต่ถ้าควบคุมอารมณ์ไม่ได้ ก็จะขาดทุนอยู่ดี

⚠️ อารมณ์อันตรายที่ต้องระวัง

1. 😱 FOMO (Fear Of Missing Out)

กลัวพลาดโอกาส — เห็นราคาวิ่งแรง กลัวไม่ทันขบวน เลยกระโดดเข้าไปโดยไม่วิเคราะห์

อาการ:

• เห็นราคาขึ้นแรง → รีบ Buy ที่ยอดเพราะกลัวไม่ทัน
• เห็นคนอื่นโพสต์กำไร → อยากเข้าตามบ้าง
• ไม่ได้วิเคราะห์ก่อน แค่รู้สึกว่า "ต้องเข้าตอนนี้!"

วิธีแก้:

• มีแผนก่อนเทรด — รู้ว่าจะเข้าที่ไหน ก่อนราคามาถึง
• "ตลาดมีโอกาสเสมอ" — ไม่ต้องไล่จับทุกจังหวะ
• ตั้ง Alert — ให้ราคามาหาคุณ ไม่ใช่คุณไล่ตามราคา
• ถามตัวเอง: "ถ้าไม่มี Position ตอนนี้ ฉันจะเปิดไหม?"

2. 😤 Revenge Trading

เทรดเพื่อแก้แค้น — เพิ่งขาดทุน โกรธ อยากเอาเงินคืนทันที เลยเทรดทันทีด้วยอารมณ์

อาการ:

• เพิ่งโดน Stop Loss → เปิด Order ใหม่ทันที
• เพิ่ม Position Size เพื่อเอาเงินคืนเร็วๆ
• เทรดนอกแผน เพราะ "ต้องเอาคืน!"

วิธีแก้:

• ตั้งกฎ: ขาดทุน 2-3 ครั้งติดต่อกัน → หยุดพักวันนั้น
• ลุกออกจากหน้าจอ — ไปทำอย่างอื่น 15-30 นาที
• จำไว้: การขาดทุนคือส่วนหนึ่งของ Trading ไม่ใช่เรื่องส่วนตัว
• อย่าเพิ่ม Size — เทรด Size เดิมเสมอ

3. 📊 Overtrading

เทรดมากเกินไป — เปิด Order เยอะ เทรดบ่อย โดยไม่มีเหตุผลที่ดีพอ

อาการ:

• เปิดหลาย Position พร้อมกัน (เกิน 3-5)
• เทรดทุกวัน ทุกชั่วโมง เหมือนติดยา
• รู้สึก "ต้องเทรด" แม้ไม่มีสัญญาณ
• เสียเงินจาก Spread/Commission มากกว่ากำไร

วิธีแก้:

• ตั้งจำนวนเทรดสูงสุด — เช่น ไม่เกิน 3 เทรดต่อวัน
• รอสัญญาณที่ดีจริงๆ — Quality over Quantity
• "ไม่เทรดก็คือเทรด" — การรอ = การตัดสินใจที่ดี
• เทรด Timeframe ใหญ่ขึ้น — H4 หรือ Daily

4. 😰 Fear (ความกลัว)

• กลัวจนไม่กล้าเปิด Order แม้สัญญาณดี
• ปิดกำไรเร็วเกินไปเพราะกลัวราคากลับ
• ไม่กล้าตั้ง Stop Loss กว้างพอ

5. 🤑 Greed (ความโลภ)

• ไม่ปิดกำไรเพราะอยากได้มากกว่า → กลับมาขาดทุน
• เพิ่ม Position Size เพราะ "รู้สึกว่าจะชนะ"
• ขยับ Take Profit ให้ไกลขึ้นเรื่อยๆ

🧘 วิธีควบคุมอารมณ์

1. มี Trading Plan และทำตามมัน

• เขียนแผนก่อนเทรด — จะเข้าที่ไหน SL/TP ที่ไหน
• เมื่อมีแผนแล้ว ทำตามแผน ไม่ว่าจะรู้สึกอย่างไร
• อย่าเปลี่ยนแผนกลางทาง

2. จด Trade Journal

• จดทุก Trade — เหตุผลที่เข้า ผลลัพธ์ อารมณ์ตอนนั้น
• ทบทวนทุกสัปดาห์ — หาว่าอารมณ์ไหนทำให้เสียเงิน
• เรียนรู้จาก Pattern ของตัวเอง

3. พักผ่อนให้พอ

• นอนให้พอ — พักผ่อนไม่พอ = ตัดสินใจแย่
• ออกกำลังกาย — ลดความเครียด
• ไม่เทรดเมื่อไม่พร้อม — ป่วย เหนื่อย มีปัญหา

4. ยอมรับการขาดทุน

• การขาดทุนคือ ต้นทุนของธุรกิจ Trading
• ไม่มีใครชนะทุกครั้ง — แม้แต่มืออาชีพ
• สนใจผลรวมระยะยาว ไม่ใช่เทรดเดี่ยวๆ

5. อย่าเทรดด้วยเงินที่เสียไม่ได้

• ใช้เงินเย็นเท่านั้น — เงินที่เสียแล้วไม่กระทบชีวิต
• ถ้าเครียดทุกครั้งที่ขาดทุน แสดงว่าใช้เงินมากเกินไป
• เทรดด้วยเงินที่ไม่กลัวเสีย = ตัดสินใจได้ดีกว่า

📋 Checklist ก่อนเทรด

ถามตัวเองก่อนเปิด Order:

1. ✅ มีเหตุผลทาง Technical/Fundamental ที่ชัดเจนหรือไม่?
2. ✅ เข้าตามแผนหรือเปล่า?
3. ✅ Risk:Reward เป็นอย่างไร (อย่างน้อย 1:1.5)?
4. ✅ ตั้ง Stop Loss และ Take Profit แล้วหรือยัง?
5. ✅ ถ้าขาดทุน Trade นี้ จะไม่เสียใจใช่ไหม?
6. ✅ อารมณ์ตอนนี้เป็นยังไง (สงบ หรือกำลังโกรธ/กลัว)?

สรุป

• จิตวิทยาสำคัญกว่าเทคนิค
• ระวัง FOMO, Revenge Trading, Overtrading
• มีแผนและทำตามแผน
• จด Trade Journal เรียนรู้จากตัวเอง
• ยอมรับการขาดทุน เป็นส่วนหนึ่งของเกม
• ใช้เงินที่เสียได้ เพื่อตัดสินใจโดยไม่มีอารมณ์